Nhà văn, nhà thơ Rabindranath Tagore, một trong những trí thức vĩ đại của nhân loại (người Châu Á đầu tiên đoạt giải Nobel văn học năm 1913) đã từng nói: “Chúng ta có thể trở nên hùng mạnh nhờ kiến thức, nhưng chỉ có thể đạt được sự trọn vẹn nhờ lòng cảm thông” hay Vince Lombardi - một nhà lãnh đạo vĩ đại nhất của thể thao nước Mỹ đã từng bộc bạch: “Kiến thức làm cho một người đầy đặn, nhưng nhân cách làm cho một người vĩ đại”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh - một người Thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, một tấm gương sáng ngời về tự học, học để đạt được tri thức đúng đắn phụng sự công cuộc đấu tranh cách mạng, vì sự vẻ vang của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân đã có những triết lý, tư tưởng về giáo dục mãi mãi soi đường, định hướng cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo của đất nước, đăc biệt trong việc xây dựng một nền giáo dục tiên tiến, hiện đại, vì con người và sự phát triển bền vững. Theo Hồ Chí Minh: “Cốt nhất là phải dạy cho học trò biết yêu nước, thương nòi, phải dạy cho cho họ có chí tự lập, tự cường, quyết không chịu thua kém ai, quyết không chịu làm nô lệ”; Người hiểu rõ chỉ có lòng yêu nước, thương nòi mới thúc đẩy mọi người học tập, phấn đấu, mới hết lòng phụng sự nhân dân. Trong lần nói chuyện với học sinh các trường trung học ở Hà Nội (năm 1956), Người nói: “Học bây giờ với học dưới chế độ thực dân phong kiến khác hẳn nhau. Bây giờ học để: Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, yêu đạo đức. Học để phụng sự ai? Để phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, làm cho dân giàu, nước mạnh, tức là để làm tròn nhiệm vụ của người chủ nước nhà”.
Triết lý giáo dục là những quan điểm, tư tưởng chủ đạo, cốt lõi phản ánh một cách khái quát, ngắn gọn về mục đích của giáo dục nhằm đáp ứng các yêu cầu của xã hội trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể, có tác dụng định hướng hành động cho con người.
Trong từng giai đoạn phát triển, các trường đại học sẽ có những định hướng khác nhau; căn cứ vào sứ mạng và chức năng, nhiệm vụ cũng như đặc thù, thế mạnh; triết lý giáo dục của các trường cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển dài hạn trong tương lai, thể hiện tầm nhìn chiến lược của các trường để hướng tới sự phát triển ổn định, bền vững; hướng đến những kỳ vọng, mong mỏi của nhà trường đối với mỗi công dân trong việc đóng góp trí tuệ, sức lực, trách nhiệm của công dân đó đối với cộng đồng, sự nghiệp phát triển đất nước và xã hội.
Ngày 12/12/2025, Hội đồng trường Trường Đại học (ĐH) Nha Trang ban hành Nghị quyết số 43/NQ-ĐHNT với Triết lý giáo dục: “Khai phóng - Dụng hành - Phụng sự” (giải nghĩa trong Triết lý giáo dục được thể hiện: Khai phóng: có tư duy độc lập, sáng tạo không ngừng, thích ứng suốt đời - Dụng hành: Học đi đôi với hành, gắn kết thực tiễn - Phụng sự: Sống có trách nhiệm, vì cộng đồng).
“Phụng sự - Sống có trách nhiệm, vì cộng đồng” - một trong những Triết lý giáo dục của Trường ĐH Nha Trang.
Trường ĐH Nha Trang lựa chọn triết lý giáo dục phụng sự, phục vụ cộng đồng, vì cộng đồng như một phương châm phát triển của Trường - điều này nhằm phát huy tính nhân dân, tính đại chúng của giáo dục đại học, đề cao giáo dục làm người, hướng tới phát triển con người toàn diện - đây cũng là một xu hướng phù hợp khi mỗi cá nhân bị tác động bởi nhiều yếu tố trong môi trường đầy biến động, bối cảnh xã hội đang đối mặt với những vấn đề liên quan đến nhân văn, đạo đức, trách nhiệm.
Triết lý giáo dục phụng sự được Trường ĐH Nha Trang truyền tải, đã và đang hiện thực hóa vào trong các hoạt động, lĩnh vực công tác của Nhà trường từ quản trị, quản lý, đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, hợp tác tác và phục vụ cộng đồng, quản trị và xây dựng văn hóa:
Trong hoạt động đào tạo: với phương châm “lấy người học làm trung tâm”; khi thiết kế và vận hành các chương trình đào tạo, Nhà trường tích cực, lồng ghép các nội dung về đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội, tinh thần công dân, phát triển bền vững, hình thành ở người học ý thức và trách nhiệm đóng góp cho cộng đồng, vì cộng đồng. Mỗi thầy cô giáo ở Trường ĐH Nha Trang không chỉ là người truyền dạy tri thức, mà còn luôn khơi dậy trong sinh viên lòng yêu học, tinh thần cầu tiến và ý thức đạo đức, đồng thời là người bạn tinh thần, người cảm hóa tâm hồn, khai mở giá trị sống cho học trò; tích cực đổi mới giảng dạy theo định hướng gắn kết và giải quyết các vấn đề từ cộng đồng, nhân văn, cấp thiết, giới thiệu kiến thức liên ngành; giảng viên chuyển trạng thái từ giảng dạy “truyền thống” sang “tư vấn, hỗ trợ, định hướng” người học chuyển trạng thái từ học tập thụ động sang “chủ động” chiếm lĩnh kiến thức, sáng tạo, có trách nhiệm với các vấn đề của xã hội.
Nhà trường chú trọng phương pháp kiểm tra, đánh giá thông qua đóng góp xã hội, trách nhiệm nghề nghệp, tinh thần hợp tác, kết hợp đánh giá bởi cộng đồng hoặc đối tác bên ngoài trong các dự án phục vụ cộng đồng, dự án khởi nghiệp, đánh giá đa chiều, trực tiếp, gián tiếp, quan phản hồi của các bên liên quan.
Giảng viên, sinh viên Trường ĐH Trang và tình nguyện viên tham gia hoạt động thuộc thuộc dự án “Quản lý và phục hồi rừng ngập mặn Bắc Khánh Hòa - Hướng tới cảnh quan bền vững”
Trong hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo: Nhà trường chú trọng chuyển giao công nghệ và tăng cường hợp tác nghiên cứu với bên ngoài để phục vụ con người, xã hội và tập trung vào các giải pháp góp phần phát triển bền vững.
Trong các dịch vụ hỗ trợ, hợp tác, phục vụ cộng đồng: lồng ghép liêm chính học tập và đạo đức nghề nghiệp vào hoạt động tư vấn, định hướng đầu khóa, hướng dẫn học tập - nghiên cứu khoa học, thực hành; tổ chức các chương trình học tập mở, hội thảo, diễn đàn chia sẻ tri thức cho cộng đồng, nâng cao dân trí, lan tỏa tinh thần trách nhiệm và cống hiến của Nhà trường với xã hội; tổ chức các hoạt động thiện nguyện, tình nguyện; khuyến khích người học, giảng viên, các đơn vị, cá nhân tham gia các dự án xã hội, dự án kỹ thuật vì cộng đồng, hoạt động xanh, bền vững, hỗ trợ địa phương/doanh nghiệp nhỏ và vừa…
Sinh viên Trường ĐH Nha Trang chế tạo ống lọc nước khẩn cấp, biến nước lũ thành nước sạch - dự án khởi nghiệp tại Ngày hội Khởi nghiệp Quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII - năm 2026.
Trong xã hội hiện đại, khi cá nhân có xu hướng đề cao tự do cá nhân thì việc giáo dục tinh thần cộng đồng và ý thức trách nhiệm trở nên vô cùng quan trọng. Phụng sự không phải điều quá lớn lao mà nó bắt đầu từ những việc làm hằng ngày: một người luôn cố gắng hoàn thành tốt công việc được giao, không đùn đẩy, không trốn trách khi gặp khó khăn; mỗi thầy giáo, cô giáo luôn tận tâm với học trò; mỗi học sinh, sinh viên nỗ lực học tập nghiêm túc, biết giữ gìn sức khỏe, biết giúp đỡ cha mẹ làm việc nhà, biết chia sẻ, đồng cảm với các hoàn cảnh khó khăn, quan tâm các vấn đề chung cũng chính là cách thiết thực để cá nhân cống hiến, thực hiện trách nhiệm với chính tương lai của mình, thể hiện trách nhiệm với gia đình, xã hội, góp phần xây dựng quê hương, đất nước.
Tài và đức là những đức tính tốt đẹp cần song hành cùng nhau để tạo nên giá trị đích thực của con người; trong cuộc sống, để thực sự hạnh phúc, chúng ta cần nuôi dưỡng cả trí tuệ và trái tim. Triết lý “Giáo dục phụng sự - Sống có trách nhiệm, vì cộng đồng” mà Trường ĐH Nha Trang xác định và đề ra sẽ là hành trình lâu dài, bền bỉ; trên hành trình ấy có những yếu tố thuận lợi, tích cực nhưng cũng sẽ có những yếu tố khó khăn, đòi hỏi sự bền bỉ, phối hợp giữa nhà trường, người học và các bên liên quan; nhưng tin tưởng rằng với sự đồng hành và định hướng đúng đắn, mỗi thầy cô giáo, sinh viên và mỗi cá nhân sẽ ngày càng ý thức hơn về trách nhiệm của mình, từ đó góp phần xây dựng môi trường học đường tích cực và một xã hội tốt đẹp hơn.
Ngô Thị Quỳnh Châu
Văn phòng trường Trường ĐH Nha Trang